Buzz Aldrin, właściwie Edwin Eugene Aldrin Jr., to jeden z najbardziej rozpoznawalnych amerykańskich astronautów i inżynierów, który na stałe zapisał się w historii ludzkości jako drugi człowiek, który postawił stopę na Księżycu w lipcu 1969 roku. Urodzony 20 stycznia 1930 roku, na styczeń 2026 roku będzie obchodził swoje 96. urodziny, będąc jednocześnie najstarszym żyjącym członkiem legendarnej załogi Apollo 11. Jego droga do gwiazd była poprzedzona bogatą karierą wojskową, w tym służbą jako pilot myśliwca podczas wojny w Korei. Poza spektakularnymi osiągnięciami w eksploracji kosmosu, Buzz Aldrin jest również autorem koncepcji „Aldrin cycler”, mającej na celu ułatwienie podróży międzyplanetarnych.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na styczeń 2026 roku Buzz Aldrin będzie obchodził swoje 96. urodziny.
- Żona/Mąż: Buzz Aldrin był żonaty cztery razy. Jego obecną żoną jest Anca Faur (od 2023 roku).
- Dzieci: Buzz Aldrin ma troje dzieci z pierwszego małżeństwa: Jamesa, Janice i Andrew.
- Zawód: Astronauta, inżynier, pilot wojskowy.
- Główne osiągnięcie: Drugi człowiek, który postawił stopę na Księżycu (misja Apollo 11, 1969).
Kim jest Buzz Aldrin?
Buzz Aldrin, urodzony jako Edwin Eugene Aldrin Jr. 20 stycznia 1930 roku w Glen Ridge w stanie New Jersey, jest ikoną amerykańskiego programu kosmicznego, powszechnie znanym jako drugi człowiek, który stanął na Księżycu. Jego pseudonim „Buzz” stał się jego oficjalnym imieniem w 1988 roku, wywodząc się z dzieciństwa. Jako członek legendarnej załogi Apollo 11, 21 lipca 1969 roku Aldrin postawił swoją stopę na powierzchni Srebrnego Globu, będąc ostatnim żyjącym członkiem tej historycznej misji. Po śmierci Jima Lovella w 2025 roku, Buzz Aldrin objął miano najstarszego żyjącego astronauty na świecie, co podkreśla jego długowieczność i nieustający wpływ na dziedzinę eksploracji kosmicznej.
Podstawowe informacje o Buzz Aldrinie
Dane osobowe i pochodzenie
Edwin Eugene Aldrin Jr. przyszedł na świat 20 stycznia 1930 roku w Glen Ridge, New Jersey. Jego ojciec, Edwin Eugene Aldrin Sr., był lotnikiem armii podczas I wojny światowej i pełnił funkcję dyrektora w Standard Oil. Matka, Marion Aldrin, nosiła nazwisko Moon, które w ironiczny sposób zdawało się przepowiadać przyszłą karierę syna związaną z kosmosem. Buzz Aldrin urodził się w Stanach Zjednoczonych, a jego droga życiowa doprowadziła go do zostania jednym z najbardziej znanych amerykańskich astronautów.
Edukacja i przydomki
Buzz Aldrin posiada stopień naukowy doktora nauk (Sc.D.) w dziedzinie astronautyki, uzyskany na Massachusetts Institute of Technology (MIT) w 1963 roku, co czyni go pierwszym astronautą z doktoratem. Zyskał przydomek „Dr. Rendezvous” ze względu na swoją pracę doktorską dotyczącą technik naprowadzania podczas spotkań orbitalnych. Jego dziecięcy pseudonim „Buzz” powstał, gdy jego siostra Fay Ann błędnie wymawiała słowo „brother”, co z czasem zostało skrócone i przylgnęło do niego na całe życie, stając się jego oficjalnym imieniem w 1988 roku.
Status jako najstarszy żyjący astronauta
Po śmierci Jima Lovella w 2025 roku, Buzz Aldrin objął miano najstarszego żyjącego astronauty na świecie. Jest on również ostatnim żyjącym członkiem załogi historycznej misji Apollo 11, która na zawsze zmieniła postrzeganie podboju kosmosu. Ten wyjątkowy status podkreśla jego długowieczność i nieustający wkład w dziedzinę eksploracji kosmicznej.
Rodzina i życie prywatne Buzz Aldrina
Pochodzenie rodziny
Korzenie rodziny Buzz Aldrina sięgają historii lotnictwa i przemysłu. Jego ojciec, Edwin Eugene Aldrin Sr., był aktywnym uczestnikiem I wojny światowej jako lotnik armii, a następnie rozwijał karierę jako dyrektor w Standard Oil. Matka, Marion Aldrin (z domu Moon), nosiła nazwisko, które zdawało się przepowiadać przyszłość jej syna, związaną z eksploracją Księżyca. Ta rodzinna historia stanowi tło dla rozwoju młodego Edwina, który miał wkrótce zapisać się na kartach historii.
Historia przydomka „Buzz”
Przydomek „Buzz”, który stał się nieodłącznym elementem tożsamości Buzz Aldrina, ma swoje korzenie w dzieciństwie. Jego starsza siostra, Fay Ann, mając trudności z wymową słowa „brother” (brat), wymawiała je jako „buzzer”. Z czasem to urocze przekręcenie ewoluowało w skróconą formę „Buzz”, która przylgnęła do niego na całe życie i w końcu stała się jego oficjalnym imieniem w 1988 roku.
Małżeństwa i relacje
Buzz Aldrin był żonaty cztery razy. Jego pierwszą żoną była Joan Archer (1954–1974), następnie poślubił Beverly Van Zile (1975–1978), a trzecią żoną została Lois Driggs Cannon (1988–2012). W 2023 roku zawarł czwarty związek małżeński z Ancą Faur, która zmarła w 2025 roku. Te związki stanowią ważny element jego życia osobistego poza orbitą kariery kosmicznej.
Zaangażowanie w wolnomularstwo
Poza swoją działalnością wojskową i kosmiczną, Buzz Aldrin jest członkiem wspólnoty wolnomularskiej (Freemasonry). To zaangażowanie stanowi część jego życia prywatnego i społecznego, świadcząc o jego wszechstronności i zainteresowaniach wykraczających poza ścisłe ramy jego kariery zawodowej.
Kariera wojskowa i naukowa Buzz Aldrina
Służba w Akademii Wojskowej w West Point
Droga Buzz Aldrina do kariery w kosmosie wiodła przez prestiżową Akademię Wojskową Stanów Zjednoczonych w West Point, którą ukończył w 1951 roku. Zajął trzecią lokatę w swojej klasie, zdobywając stopień licencjata w dziedzinie inżynierii mechanicznej. To solidne wykształcenie techniczne stanowiło fundament jego przyszłych osiągnięć w dziedzinie aeronautyki i astronautyki.
Udział w wojnie w Korei
Po ukończeniu West Point, Buzz Aldrin służył jako pilot myśliwca podczas wojny w Korei. Wziął udział w 66 misjach bojowych na samolotach F-86 Sabre, wykazując się odwagą i umiejętnościami. W trakcie konfliktu zestrzelił dwa północnokoreańskie odrzutowce MiG-15, co świadczy o jego skuteczności w walce powietrznej.
Warto wiedzieć: Zdjęcia z jego kamery zamontowanej na myśliwcu podczas wojny w Korei, pokazujące pilota MiG-a katapultującego się z maszyny, zostały opublikowane w magazynie „Life” 8 czerwca 1953 roku.
Incydent podczas lotu treningowego
Podczas jednego z lotów treningowych w Bartow Air Base, Buzz Aldrin niemal stracił życie. Po wykonaniu skomplikowanego manewru podwójnego przewrotu Immelmanna, doznał chwilowego zamroczenia (grayout). Odzyskał panowanie nad maszyną w dramatycznej sytuacji, zaledwie 610 metrów nad ziemią, co świadczy o jego niezwykłej wytrzymałości psychicznej i fizycznej w ekstremalnych warunkach.
Emerytura z Sił Powietrznych USA
Buzz Aldrin osiągnął wysoki stopień generała brygady (Brigadier General) w Siłach Powietrznych USA (USAF). Po 21 latach czynnej służby, zakończył swoją karierę wojskową 1 lipca 1972 roku, odchodząc na emeryturę. Jego doświadczenie jako pilota i dowódcy stanowiło cenne przygotowanie do przyszłych wyzwań w NASA.
Kariera w NASA i podróże kosmiczne Buzz Aldrina
Wybór do grupy astronautów NASA
W 1963 roku Buzz Aldrin został wybrany do trzeciej grupy astronautów NASA. Początkowo jego kandydatura została odrzucona w 1962 roku z powodu braku doświadczenia jako pilot testowy, jednak jego determinacja i kwalifikacje pozwoliły mu ostatecznie dołączyć do prestiżowego zespołu. Jego wybór był kluczowym momentem w jego życiu, otwierającym drogę do eksploracji kosmosu.
Misja Gemini 12 i rekord EVA
Podczas misji Gemini 12 w 1966 roku, Buzz Aldrin ustanowił ówczesny rekord czasu spędzonego poza statkiem kosmicznym. Wykonując trzy spacery kosmiczne (EVA) o łącznym czasie 5 godzin i 30 minut, wykazał się doskonałym przygotowaniem i opanowaniem w warunkach mikrograwitacji. Te spacery kosmiczne były ważnym etapem przygotowującym do przyszłych, bardziej ambitnych misji.
Historyczne lądowanie na Księżycu (Apollo 11)
Najważniejszym momentem w karierze Buzz Aldrina, a zarazem jednym z najważniejszych w historii ludzkości, było lądowanie na Księżycu. 21 lipca 1969 roku o godzinie 03:15:16 UTC, jako drugi człowiek w historii, Buzz Aldrin postawił stopę na powierzchni Srebrnego Globu, wychodząc z lądownika Eagle 19 minut po dowódcy misji, Neilu Armstrongu. Ten moment, będący kulminacją misji Apollo 11, na zawsze zapisał go w annałach eksploracji kosmosu. Był on lunar module eagle pilot on the 1969 Apollo 11 mission, a jego rola jako module eagle pilot on the 1969 apollo 11 mission była kluczowa dla sukcesu lądowania na księżycu.
Warto wiedzieć: Jako starszy prezbiteriański (Presbyterian elder), Buzz Aldrin odprawił na Księżycu prywatną ceremonię komunii świętej. To symboliczne wydarzenie sprawiło, że chleb i wino stały się pierwszymi pokarmami spożytymi przez człowieka na powierzchni Srebrnego Globu, dodając duchowy wymiar do tej przełomowej wyprawy in space.
Ogólny czas spędzony w kosmosie
Łącznie Buzz Aldrin spędził w kosmosie 12 dni, 1 godzinę i 53 minuty. Jego podróże kosmiczne obejmowały udział w dwóch kluczowych misjach programów Gemini i Apollo, które znacząco przyczyniły się do rozwoju lotów kosmicznych i zrozumienia możliwości ludzkości w przestrzeni kosmicznej.
Nagrody i osiągnięcia Buzz Aldrina
Najwyższe odznaczenia cywilne USA
Za swoje wybitne zasługi dla narodu i ludzkości, Buzz Aldrin został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami cywilnymi USA. W 1969 roku otrzymał Prezydencki Medal Wolności (Presidential Medal of Freedom), a także Złoty Medal Kongresu (Congressional Gold Medal). Te prestiżowe wyróżnienia podkreślają znaczenie jego roli w historii Stanów Zjednoczonych i eksploracji kosmosu.
Odznaczenia wojskowe
Jego zasługi wojskowe również zostały docenione licznymi odznaczeniami. Buzz Aldrin otrzymał dwukrotnie Air Force Distinguished Service Medal, dwukrotnie Distinguished Flying Cross oraz trzykrotnie Air Medal. Te nagrody świadczą o jego odwadze, poświęceniu i profesjonalizmie podczas służby w Siłach Powietrznych USA.
Tabela nagród i wyróżnień Buzz Aldrina
| Nazwa odznaczenia/nagrody | Rok przyznania (jeśli dostępny) |
|---|---|
| Prezydencki Medal Wolności | 1969 |
| Złoty Medal Kongresu | – |
| Air Force Distinguished Service Medal | Dwukrotnie |
| Distinguished Flying Cross | Dwukrotnie |
| Air Medal | Trzykrotnie |
Zdrowie i trudności Buzz Aldrina
Walka z depresją i alkoholizmem
Po zakończeniu służby w NASA, Buzz Aldrin zmagał się z trudnościami natury psychicznej. W swoich autobiografiach „Return to Earth” (1973) oraz „Magnificent Desolation” (2009) szczerze opisał swoją walkę z depresją kliniczną oraz alkoholizmem, które dotknęły go po opuszczeniu agencji kosmicznej. Jego otwartość w dzieleniu się tymi doświadczeniami pomogła wielu osobom w podobnej sytuacji.
Incydent medyczny na Biegunie Południowym
W grudniu 2016 roku, podczas wyprawy turystycznej na Biegun Południowy, stan zdrowia Buzz Aldrina nagle się pogorszył. Musiał zostać ewakuowany ze względów medycznych do Christchurch w Nowej Zelandii. Ten incydent przypomniał o kruchości zdrowia, nawet u osób, które w przeszłości wykazywały się niezwykłą odpornością.
Kontrowersje i incydenty związane z Buzzem Aldrinem
Incydent z Bartem Sibrelem
We wrześniu 2002 roku Buzz Aldrin znalazł się w centrum głośnego incydentu w Beverly Hills. Został zaatakowany przez Barta Sibrela, zwolennika teorii spiskowych, który osaczył go i nazwał „tchórzem i kłamcą”, żądając przysięgi na Biblię, że lądowanie na Księżycu nie było sfałszowane. W odpowiedzi na prowokację, Aldrin uderzył Sibrela w twarz. Wydarzenie to wywołało szeroką debatę na temat teorii spiskowych i ich wpływu na życie publiczne.
Spór prawny z dziećmi
W 2018 roku Buzz Aldrin był zaangażowany w spór prawny ze swoimi dziećmi, Andrew i Janicą, oraz byłą menedżerką Christiną Korp. Oskarżył ich o niewłaściwe zarządzanie jego finansami i próbę przejęcia kontroli nad jego majątkiem. Ten trudny okres w jego życiu prywatnym stanowił kolejne wyzwanie.
Ciekawostki i działalność Buzz Aldrina po NASA
Koncepcja „Aldrin cycler”
Buzz Aldrin jest twórcą koncepcji tzw. „Aldrin cycler”. Jest to specjalna trajektoria dla statków kosmicznych, która umożliwia regularne i wydajne podróże między Ziemią a Marsem przy minimalnym zużyciu paliwa. Ta innowacyjna koncepcja ma potencjalnie zrewolucjonizować przyszłe misje międzyplanetarne.
Orędownik misji na Marsa
Buzz Aldrin jest gorącym orędownikiem załogowej misji na Marsa. Aktywnie promuje dalszą eksplorację kosmosu poprzez swoje publikacje i wystąpienia publiczne, inspirując kolejne pokolenia do marzeń o podboju Czerwonej Planety. Jego wizja przyszłości kosmosu jest śmiała i pełna nadziei.
Kluczowe etapy kariery Buzz Aldrina
- 1951: Ukończenie Akademii Wojskowej w West Point.
- 1951-1972: Służba w Siłach Powietrznych USA, w tym udział w wojnie w Korei jako pilot myśliwca.
- 1963: Wybór do trzeciej grupy astronautów NASA.
- 1966: Misja Gemini 12, ustanowienie rekordu czasu EVA.
- 1969: Historyczne lądowanie na Księżycu jako członek załogi Apollo 11.
- 1972: Emerytura z Sił Powietrznych USA.
- Po 1972: Działalność naukowa, pisarska i publiczna, promowanie eksploracji kosmosu.
Buzz Aldrin, drugi człowiek na Księżycu i pierwszy astronauta z doktoratem, pozostaje inspiracją dla przyszłych pokoleń odkrywców. Jego życie, naznaczone odwagą w kosmosie, determinacją naukową i otwartością w obliczu osobistych zmagań, stanowi świadectwo ludzkich możliwości i nieustającej pogoni za wiedzą.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czy Buzz Aldrin przyjął komunię na księżycu?
Tak, Buzz Aldrin przyjął komunię na Księżycu 20 lipca 1969 roku. Było to prywatne wydarzenie, które miało miejsce po wylądowaniu misji Apollo 11.
Kto drugi stanął na Księżycu?
Drugą osobą, która stanęła na Księżycu, był Buzz Aldrin. Wykonał on ten historyczny krok chwilę po Neilu Armstrongu.
Kim jest Buzz Aldrin?
Buzz Aldrin to amerykański inżynier i były astronauta, który jako drugi człowiek w historii postawił stopę na Księżycu. Jest jednym z bohaterów misji Apollo 11.
Jak skontaktować się z Buzzem Aldrinem?
Bezpośredni kontakt z Buzzem Aldrinem jest niezwykle trudny, ponieważ jest on osobą publiczną i każda komunikacja odbywa się zazwyczaj za pośrednictwem jego oficjalnych kanałów. Najlepszym sposobem jest śledzenie jego aktywności w mediach społecznościowych lub kontaktowanie się przez jego fundację lub organizacje, z którymi jest związany.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Buzz_Aldrin
