Francis Albert Sinatra, znany na całym świecie jako Frank Sinatra, był jednym z najbardziej wpływowych i rozpoznawalnych artystów XX wieku. Urodzony 12 grudnia 1915 roku, zmarł 14 maja 1998 roku w wieku 82 lat, pozostawiając po sobie trwały ślad w historii muzyki i kina. Jako wybitny piosenkarz i nagradzany aktor, zyskał przydomki „Chairman of the Board” i „Ol’ Blue Eyes”, a jego dorobek obejmuje ponad sto pięćdziesiąt milionów sprzedanych płyt oraz prestiżowe nagrody, w tym Oscara. Jego życie, naznaczone zarówno triumfami, jak i kontrowersjami, do dziś fascynuje i inspiruje.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 1998 roku miał 82 lata.
- Żona/Mąż: Był żonaty cztery razy, jego żonami były Nancy Barbato, Ava Gardner, Mia Farrow i Barbara Marx.
- Dzieci: Miał troje dzieci z pierwszego małżeństwa: Nancy, Franka Jr. i Tinę.
- Zawód: Piosenkarz, aktor, producent.
- Główne osiągnięcie: Zdobycie Oscara za rolę w filmie „Stąd do wieczności” (1953) oraz sprzedaż ponad 150 milionów płyt na całym świecie.
Podstawowe informacje o Francis Albert Sinatra
Francis Albert Sinatra, powszechnie znany jako Frank Sinatra, przyszedł na świat 12 grudnia 1915 roku w Hoboken, stanie New Jersey, w rodzinie włoskich imigrantów. Jego matka, Natalina „Dolly” Garaventa, pochodziła z Genui, a ojciec, Antonino Martino Sinatra, z Sycylii. Wychowanie w nowojorskim środowisku imigracyjnym miało znaczący wpływ na kształtowanie jego tożsamości i późniejszej kariery. Choć jego nazwisko brzmi amerykańsko, jego korzenie sięgają Włoch.
Narodziny Franka Sinatry były naznaczone trudnościami – przyszedł na świat z dużą wagą i wymagał użycia kleszczy medycznych, co pozostawiło trwałe blizny na jego twarzy i szyi. Co więcej, jako noworodek nie oddychał i został uratowany dzięki interwencji babci, co stanowiło dramatyczny początek jego życia. Mimo tych wczesnych wyzwań, jego determinacja i siła woli pozwoliły mu pokonać przeszkody i zbudować niezwykłą karierę.
Frank Sinatra zmarł 14 maja 1998 roku w Los Angeles, w wieku 82 lat, po dekadach dominacji na scenie muzycznej i ekranach kinowych. Jego kariera artystyczna, która rozpoczęła się w 1935 roku, trwała przez sześć dekad, aż do 1995 roku, co czyni go jednym z najdłużej aktywnych artystów w historii rozrywki. Dwa charakterystyczne przydomki, „Chairman of the Board” i „Ol’ Blue Eyes”, na stałe wpisały się w jego legendę, podkreślając jego wpływową pozycję i charakterystyczny wygląd.
Rodzina i życie prywatne Franka Sinatry
Dominująca rola matki w życiu artysty
Kluczową postacią w życiu młodego Franka Sinatry była jego matka, Natalina „Dolly” Garaventa. Była ona niezwykle wpływową kobietą, aktywnie działającą w lokalnych kręgach politycznych. Jej silna wola, ambicja i determinacja w dużej mierze ukształtowały osobowość Franka, a jej wsparcie było nieocenione w początkach jego kariery. Sinatra często podkreślał, jak wiele zawdzięcza swojej matce.
Ojciec Franka, Marty Sinatra, był bokserem i strażakiem, który kładł ogromny nacisk na edukację syna, pragnąc dla niego lepszej przyszłości. Choć sam miał ograniczone wykształcenie, świadomość jego wagi dla rozwoju osobistego sprawiła, że starał się zapewnić Frankowi jak najlepsze warunki do nauki. Ta troska o edukację syna, mimo własnych braków, była wyrazem jego miłości i nadziei na przyszłość.
W okresie dojrzewania Sinatra zmagał się z ciężkim trądzikiem cystowym, który pozostawił dodatkowe blizny na jego twarzy. Dodatkowo, jako młody człowiek był niezwykle chudy, co stało się stałym elementem żartów podczas jego późniejszych występów scenicznych. Te niedoskonałości fizyczne, począwszy od blizn po trudnym porodzie, poprzez trądzik, aż po szczupłą sylwetkę, stanowiły wyzwanie dla młodego artysty, ale jednocześnie dodawały mu charakteru i autentyczności, którą później potrafił przekuć w siłę sceniczną.
Cztery małżeństwa artysty
Frank Sinatra był żonaty czterokrotnie. Pierwszą żoną artysty była **Nancy Barbato**, z którą zawarł związek małżeński w latach 1939–1951. Z tego małżeństwa doczekał się trojga dzieci: Nancy, Franka Jr. i Tiny. Jego drugie małżeństwo, zawarte w 1951 roku, było z legendarną aktorką **Ava Gardner**. Ich burzliwy związek zakończył się w 1957 roku. Trzecią żoną Sinatry została aktorka **Mia Farrow**, z którą ożenił się w 1966 roku; ich małżeństwo trwało dwa lata. Ostatnią żoną Franka Sinatry była **Barbara Marx**, z którą artysta związał się w 1976 roku i z którą pozostał aż do swojej śmierci.
Dzieci i kontynuacja tradycji
Z pierwszego małżeństwa z Nancy Barbato, Frank Sinatra doczekał się trojga dzieci. Najstarsza córka, **Nancy Sinatra**, poszła w ślady ojca i również zdobyła popularność jako piosenkarka. Syn, **Frank Jr.**, również wybrał ścieżkę muzyczną, podążając za talentem ojca jako muzyk i dyrygent. Najmłodsza córka, **Tina Sinatra**, również próbowała swoich sił w branży rozrywkowej. Dzieci Sinatry kontynuowały jego dziedzictwo, choć każda z nich odnalazła własną drogę w świecie sztuki.
Kariera aktorska Franka Sinatry
Przełom oscarowy w 1953 roku
Po okresie spadku popularności w karierze muzycznej, Frank Sinatra zaliczył spektakularny powrót do łask dzięki swojej roli w filmie „Stąd do wieczności” (From Here to Eternity) z 1953 roku. Za kreację żołnierza Maggio zdobył **Oscara** dla najlepszego aktora drugoplanowego, co otworzyło mu drzwi do najważniejszych produkcji Hollywood i potwierdziło jego wszechstronny talent. Ta nagroda była punktem zwrotnym, który na nowo rozpalił jego karierę, tym razem na wielkim ekranie.
Role w filmach dramatycznych i thrillerach
Artysta udowodnił swój kunszt aktorski w szeregu wymagających ról. W 1955 roku zagrał w filmie „Złotoręki” (The Man with the Golden Arm), gdzie wcielił się w postać narkomana walczącego z nałogiem, prezentując głęboko poruszającą kreację. Kolejnym znaczącym występem była rola w kultowym thrillerze politycznym „Przeżyliśmy wojnę” (The Manchurian Candidate) z 1962 roku, gdzie zagrał żołnierza zmagającego się z traumą wojenną i manipulacją. Te role potwierdziły jego zdolność do tworzenia złożonych i zapadających w pamięć postaci, umacniając jego pozycję jako aktora dramatycznego.
Gwiazda musicali filmowych
Frank Sinatra był również czołową postacią złotych lat musicalu filmowego. Jego występy w takich hitach jak „Na przepustce” (On the Town) z 1949 roku, gdzie zagrał jednego z trzech marynarzy zwolnionych na przepustkę w Nowym Jorku, przyniosły mu uznanie krytyków i publiczności. Wystąpił również w znakomitych produkcjach takich jak „Faceci i laleczki” (Guys and Dolls, 1955) u boku Marlona Brando, oraz w eleganckim musicalu „Wyższe sfery” (High Society, 1956). Te role ukazały jego talent do poruszania się w świecie muzyki i tańca na ekranie.
Złoty Glob za „Pal Joey”
W 1957 roku Frank Sinatra otrzymał nagrodę Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę w produkcji „Pal Joey”. Ta prestiżowa nagroda była kolejnym dowodem jego wszechstronności i ugruntowała jego pozycję jako jednego z czołowych artystów estradowych i filmowych swoich czasów.
Kariera reżyserska i role detektywistyczne
W 1965 roku Sinatra spróbował swoich sił po drugiej stronie kamery, reżyserując antywojenny dramat „None but the Brave”, w którym również wystąpił. W późniejszych latach kariery aktorskiej często wcielał się w role twardych detektywów, które idealnie pasowały do jego wizerunku. Do tych ról należą występy w filmach „Tony Rome” (1967) oraz „Detektyw” (1968), gdzie z powodzeniem odnajdywał się w konwencji kina kryminalnego.
Kariera muzyczna Franka Sinatry
Początki kariery w erze swingu
Kariera muzyczna Franka Sinatry nabrała tempa w 1935 roku, kiedy to dołączył do grupy wokalnej 3 Flashes, która później przekształciła się w Hoboken Four. Członkowie zespołu przyjęli go głównie dlatego, że posiadał własny samochód i mógł pełnić rolę szofera dla pozostałych. To początkowe, pragmatyczne podejście do dołączenia do zespołu, stanowiło pierwszy krok na drodze do światowej sławy, która miała nadejść wkrótce.
W 1939 roku Sinatra podpisał dwuletni kontrakt z orkiestrą Harry’ego Jamesa, zarabiając 75 dolarów tygodniowo. Szybko jednak przeszedł do orkiestry Tommy’ego Dorseya, gdzie zastąpił Jacka Leonarda. To właśnie współpraca z Dorseym przyniosła mu ogólnokrajową sławę i ugruntowała jego pozycję jako jednego z czołowych wokalistów ery swingu. Jego charakterystyczny styl i emocjonalne wykonanie piosenek szybko zdobyły uznanie publiczności.
Fenomen „bobby soxers”
Po podpisaniu kontraktu z Columbia Records w 1943 roku, Frank Sinatra stał się idolem nastolatek, które zyskały miano „bobby soxers”. Był to pierwszy przypadek masowej histerii fanek w historii nowoczesnej muzyki pop, a jego koncerty gromadziły tysiące krzyczących i mdlejących dziewcząt. Ten fenomen świadczył o jego ogromnym wpływie na młodzież i zapoczątkował erę idoli popkultury.
Złota era w Capitol Records
Lata 50. XX wieku to tzw. „złota era” w karierze Sinatry, związana ze współpracą z wytwórnią Capitol Records. Szczególnie owocna okazała się jego współpraca z aranżerem Nelsonem Riddlem. Wspólnie stworzyli albumy uznawane za arcydzieła, takie jak „In the Wee Small Hours” (1955), będący przełomowym albumem koncepcyjnym, oraz „Songs for Swingin’ Lovers!” (1956), który pokazał jego mistrzostwo w interpretacji swingowych standardów. Te płyty do dziś są uznawane za kamienie milowe w historii muzyki popularnej.
W 1960 roku, pragnąc większej niezależności artystycznej, Frank Sinatra założył własną wytwórnię płytową – Reprise Records. Pozwoliło mu to na realizację własnych projektów i współpracę z artystami, których cenił. W ramach Reprise nagrywał z takimi legendami jak Count Basie (album „Sinatra–Basie: The One and Only” z 1962 roku), Duke Ellington (album „Francis A. & Edward K.” z 1968 roku) oraz brazylijski muzyk Tom Jobim. Ta niezależność pozwoliła mu na eksplorowanie różnych gatunków muzycznych i poszerzanie swojego artystycznego repertuaru.
Hymny kariery i emerytura
Choć w 1971 roku Frank Sinatra ogłosił przejście na emeryturę po wydaniu utworu „My Way”, który stał się jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych hymnów kariery, powrócił na scenę zaledwie dwa lata później. Jego powrót udowodnił, że miłość do muzyki i publiczności była silniejsza niż chęć odpoczynku. W 1980 roku wydał kolejny ze swoich najbardziej znanych utworów, monumentalne „New York, New York”, które stało się nieoficjalnym hymnem miasta i symbolem jego kariery. Te piosenki, takie jak „My Way” i „New York, New York”, na zawsze wpisały się do kanonu muzyki.
Szacuje się, że Frank Sinatra sprzedał łącznie ponad 150 milionów płyt na całym świecie, co czyni go jednym z najlepiej sprzedających się artystów w historii. Jego muzyka, pełna emocji i charakterystycznego stylu, przekroczyła granice czasu i pokoleń, inspirując kolejne artystów i zdobywając serca słuchaczy na całym globie. Jego dyskografia, obejmująca setki nagrań, w tym albumy takie jak „In the Wee Small Hours” i „Songs for Swingin’ Lovers!”, stanowi trwały ślad jego geniuszu.
Nagrody i osiągnięcia Franka Sinatry
Kolekcja nagród Grammy
Frank Sinatra zdobył łącznie 11 nagród Grammy, co świadczy o jego niezwykłym uznaniu w świecie muzyki. Wśród tych prestiżowych wyróżnień znalazły się nagroda Grammy Trustees Award, Grammy Legend Award oraz nagroda za całokształt twórczości (Grammy Lifetime Achievement Award). Te nagrody potwierdzają jego trwały wkład w rozwój amerykańskiej muzyki i jego status jako jednego z najwybitniejszych wokalistów w historii.
Najwyższe odznaczenia państwowe
Za swoje zasługi dla kultury amerykańskiej, Frank Sinatra został uhonorowany najwyższymi odznaczeniami państwowymi. W 1985 roku prezydent Ronald Reagan przyznał mu Presidential Medal of Freedom (Medal Wolności), a w 1997 roku Kongres Stanów Zjednoczonych nadał mu Congressional Gold Medal (Złoty Medal Kongresu). Te wyróżnienia podkreślają jego znaczenie nie tylko jako artysty, ale także jako postaci ważnej dla amerykańskiej tożsamości narodowej.
Uznanie krytyków i branży
W 1983 roku Frank Sinatra otrzymał prestiżowe wyróżnienie Kennedy Center Honors, przyznawane za wybitny wkład w amerykańską kulturę. Krytyk muzyczny Robert Christgau, jeden z najbardziej wpływowych krytyków muzycznych swojego pokolenia, określił go mianem „największego śpiewaka XX wieku”, co jest niezwykle mocnym potwierdzeniem jego artystycznej wielkości. Te oceny podkreślają jego niekwestionowany wpływ na muzykę i kulturę.
W 1971 roku przyznano mu również nagrodę Cecila B. DeMille’a za całokształt pracy w kinie. Ta nagroda, przyznawana za wybitne osiągnięcia w przemyśle filmowym, stanowi dowód jego znaczącego wkładu w sztukę aktorską i potwierdza jego status jako wszechstronnego artysty estradowego, który z sukcesem podbił również świat kina.
Kontrowersje i mniej znane fakty z życia Franka Sinatry
Rzekome powiązania z mafią
Przez wiele lat kariery Franka Sinatry pojawiały się spekulacje na temat jego rzekomych związków ze światem przestępczości zorganizowanej. Jego zaangażowanie w działalność Cal Neva Lodge, ośrodka rozrywki na granicy Nevady i Kalifornii, przez lata było przedmiotem zainteresowania mediów i służb specjalnych. Choć nigdy nie udowodniono mu formalnie powiązań z mafią, te podejrzenia stanowiły stały element jego publicznego wizerunku i dodawały mu aury tajemniczości.
Frank Sinatra nie był wzorowym uczniem w szkole. Został wydalony z A. J. Demarest High School za „ogólną niesubordynację” po zaledwie 47 dniach nauki, co zakończyło jego formalną edukację średnią. To wczesne doświadczenie z systemem edukacyjnym stanowiło jeden z licznych przykładów jego buntowniczej natury, która później miała mu pomóc w przełamywaniu konwencji na scenie i ekranie.
Brak znajomości nut i nauka ze słuchu
Mimo statusu muzycznego geniusza i mistrza interpretacji, Frank Sinatra nigdy nie nauczył się czytać nut. Całej muzyki uczył się wyłącznie ze słuchu, co czyni jego precyzję wokalną i zdolność do zapamiętywania skomplikowanych melodii i harmonii jeszcze bardziej imponującą. Ta niezwykła umiejętność słuchowa pozwalała mu na swobodne improwizacje i nadawanie utworom własnego, niepowtarzalnego charakteru.
Aby poprawić swoją dykcję i technikę wokalną, Sinatra brał lekcje elokucji u trenera Johna Quinlana, płacąc mu dolara za każdą lekcję. Quinlan był jednym z pierwszych, którzy dostrzegli jego niezwykłą skalę głosu i potencjał artystyczny. Te lekcje pomogły mu dopracować swoje umiejętności, co miało kluczowe znaczenie dla jego późniejszego sukcesu jako wokalisty. Jego determinacja w doskonaleniu warsztatu, nawet w tak podstawowych aspektach, była niezwykła.
Zanim Frank Sinatra został bogaty i sławny, pracował jako goniec w gazecie „Jersey Observer” oraz jako nitownik w stoczni Tietjen and Lang. W początkach swojej kariery w Nowym Jorku zdarzało mu się śpiewać jedynie za posiłek lub paczkę papierosów, co świadczy o jego determinacji i chęci rozwoju w branży rozrywkowej. Te wczesne doświadczenia z pewnością hartowały jego charakter i przygotowały go na przyszłe wyzwania.
Frank Sinatra został wychowany w wierze katolickiej. Jego chrzest w kościele św. Franciszka w Hoboken musiał zostać opóźniony o kilka miesięcy ze względu na komplikacje zdrowotne po trudnym porodzie. To religijne wychowanie, choć nie zawsze ściśle przestrzegane, stanowiło ważny element jego tożsamości i kultury, w której dorastał.
Chronologia kariery Franka Sinatry
- 1935: Dołączenie do grupy 3 Flashes (później Hoboken Four).
- 1939: Podpisanie kontraktu z Harrym Jamesem; przejście do orkiestry Tommy’ego Dorseya.
- 1943: Podpisanie kontraktu z Columbia Records, początek fenomenu „bobby soxers”.
- 1949: Rola w musicalu „Na przepustce”.
- 1953: Zdobycie Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Stąd do wieczności”.
- Lata 50.: Złota era w Capitol Records, współpraca z Nelsonem Riddlem, wydanie albumów „In the Wee Small Hours” (1955) i „Songs for Swingin’ Lovers!” (1956).
- 1955: Rola w filmie „Złotoręki”; występ w musicalu „Faceci i laleczki”.
- 1956: Występ w musicalu „Wyższe sfery”.
- 1957: Nagroda Złotego Globu za „Pal Joey”.
- 1960: Założenie własnej wytwórni Reprise Records.
- 1962: Nagranie z Countem Basie; rola w filmie „Przeżyliśmy wojnę”.
- 1965: Reżyseria i występ w filmie „None but the Brave”.
- 1967: Rola w filmie „Tony Rome”.
- 1968: Rola w filmie „Detektyw”; nagranie z Duke Ellingtonem.
- 1971: Ogłoszenie emerytury po wydaniu utworu „My Way”; nagroda Cecila B. DeMille’a.
- 1973: Powrót na scenę.
- 1980: Wydanie utworu „New York, New York”.
- 1985: Uhonorowanie Presidential Medal of Freedom.
- 1995: Zakończenie kariery zawodowej.
- 1997: Uhonorowanie Congressional Gold Medal.
- 1998: Data śmierci.
Nagrody i osiągnięcia Franka Sinatry
Frank Sinatra zgromadził imponującą kolekcję nagród i wyróżnień, które świadczą o jego ogromnym wkładzie w świat sztuki. Oto najważniejsze z nich:
| Kategoria | Nagroda/Wyróżnienie | Rok (jeśli dostępny) |
|---|---|---|
| Muzyka | Grammy (łącznie 11) | – |
| Muzyka | Grammy Trustees Award | – |
| Muzyka | Grammy Legend Award | – |
| Muzyka | Grammy Lifetime Achievement Award | – |
| Kino | Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego | 1953 |
| Kino | Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu | 1957 |
| Kino | Nagroda Cecila B. DeMille’a za całokształt pracy w kinie | 1971 |
| Odznaczenia państwowe | Presidential Medal of Freedom | 1985 |
| Odznaczenia państwowe | Congressional Gold Medal | 1997 |
| Uznanie krytyków | Kennedy Center Honors | 1983 |
Dodatkowo, krytyk muzyczny Robert Christgau określił go mianem „największego śpiewaka XX wieku”, co stanowi nieformalne, lecz niezwykle znaczące wyróżnienie.
Frank Sinatra, legenda muzyki i kina, pozostawił po sobie dziedzictwo, które wciąż inspiruje kolejne pokolenia. Od skromnych początków w Hoboken, przez międzynarodową sławę jako piosenkarz ery swingu i gwiazda Hollywood, aż po status ikony kultury popularnej, jego życie było pasmem niezwykłych osiągnięć. Mimo kontrowersji i wyzwań, z jakimi się mierzył, jego talent, determinacja i charyzma zapewniły mu nieśmiertelne miejsce w historii sztuki.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Ile żon miał Frank Sinatra?
Frank Sinatra był żonaty cztery razy. Jego żonami były Nancy Barbato, Ava Gardner, Mia Farrow i Barbara Marx.
Czy Frank Sinatra miał powiązania z mafią?
Choć nigdy nie udowodniono mu formalnych powiązań z mafią, jego bliska relacja z niektórymi postaciami zorganizowanej przestępczości budziła kontrowersje. Oskarżenia te towarzyszyły mu przez całą karierę.
Jaki jest przebój Franka Sinatry?
Trudno wybrać jeden, ale „My Way” jest powszechnie uznawany za jeden z jego najbardziej ikonicznych i rozpoznawalnych utworów. Inne wielkie przeboje to między innymi „Fly Me to the Moon” czy „New York, New York”.
Ile żył Frank Sinatra?
Frank Sinatra żył 82 lata. Zmarł 14 maja 1998 roku.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Frank_Sinatra
