José Mourinho – trener Realu Madryt, Benfiki i jego historia

1

José Mourinho, ur. 26 stycznia 1963 roku w Setúbal w Portugalii, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i utytułowanych trenerów piłkarskich w historii. Na styczeń 2026 roku portugalski szkoleniowiec będzie obchodził swoje 63. urodziny. Znany ze swojego charyzmatycznego charakteru, taktycznych innowacji i nieustępliwości, zyskał przydomek „The Special One”, który idealnie oddaje jego wyjątkową pozycję w świecie futbolu. Jego kariera obfituje w liczne triumfy, w tym zwycięstwa w Lidze Mistrzów z FC Porto i Interem Mediolan oraz tytuły mistrzowskie w czterech europejskich ligach, co czyni go legendą dyscypliny.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku ma 63 lata.
• Żona/Mąż: Matylda Faria
• Dzieci: Matylda i José Mário
• Zawód: Trener piłkarski
• Główne osiągnięcie: Jedyny trener, który wygrał wszystkie trzy główne europejskie puchary klubowe UEFA (Liga Mistrzów, Liga Europy, Liga Konferencji Europy).

Podstawowe informacje o José Mourinho

José Mário dos Santos Mourinho Félix, znany powszechnie jako José Mourinho, urodził się 26 stycznia 1963 roku w Setúbal w Portugalii. Nazwisko „dos Santos” odziedziczył po matce, a „Mourinho Félix” po ojcu. Jego niezwykła kariera trenerska, naznaczona zarówno spektakularnymi sukcesami, jak i wyrazistymi kontrowersjami, zyskała mu w 2004 roku przydomek „The Special One” nadany przez brytyjskie media, po jego pierwszej konferencji prasowej w Chelsea, gdzie stwierdził: „Myślę, że jestem tym wyjątkowym”.

Droga Mourinho do świata futbolu nie była od razu oczywista. Po oblanym egzaminie z matematyki w ostatniej klasie liceum, który opóźnił jego plany studiów, ostatecznie zdał maturę we wrześniu. Mimo nacisków matki, która zapisała go do szkoły biznesu, José zdecydował się na ukończenie Instituto Superior de Educação Física (ISEF) na Politechnice w Lizbonie. Swoje umiejętności trenerskie doskonalił na kursach organizowanych przez angielski (FA) i szkocki (SFA) związek piłki nożnej, gdzie jego dbałość o szczegóły została doceniona przez Andy’ego Roxburgha.

Rodzina i życie prywatne José Mourinho

José Mourinho jest synem José Manuela Mourinho Félixa, znanego jako Félix Mourinho. Jego ojciec, były bramkarz klubów Vitória de Setúbal i Belenenses oraz jednokrotny reprezentant Portugalii, po zakończeniu kariery piłkarskiej został menedżerem, co niewątpliwie wpłynęło na pasję syna do tego sportu. Matka José, Maria Júlia Carrajola dos Santos, zamożna nauczycielka ze szkoły podstawowej, pochodziła z rodziny związanej z przemysłem konserwowym.

Wpływ na rodzinę Mourinho miał również jego wuj ze strony matki, Mário Lêdo, wpływowy przedsiębiorca w przemyśle sardynkowym w czasach reżimu António de Oliveira Salazara. To właśnie on sfinansował budowę stadionu Estádio do Bonfim, co świadczy o silnych powiązaniach rodziny z lokalną społecznością i sportem w Setúbal. José Mourinho jest żonaty z Matyldą Faria, z którą ma dwójkę dzieci: córkę Matyldę i syna José Mário.

Kariera zawodnicza José Mourinho

Początki kariery piłkarskiej José Mourinho związane były z klubem Belenenses, gdzie zaczynał jako junior, pragnąc podążać śladami ojca. Po przejściu do seniorskiej drużyny w 1980 roku, opuścił klub. W 1981 roku dołączył do Rio Ave, gdzie jego ojciec pełnił funkcję trenera. Tam Mourinho grał głównie w rezerwach, tworząc skuteczny duet z Mário Reisem, z którym wspólnie strzelili około 100 goli. Jego karierę zawodniczą naznaczył incydent z prezesem klubu José Maria Pinho podczas ostatniego meczu sezonu przeciwko Sportingowi CP. Mourinho miał zastąpić kontuzjowanego obrońcę, jednak prezes zablokował tę decyzję, obawiając się oskarżeń o nepotyzm.

Mimo ograniczeń w karierze seniorskiej, Mourinho potrafił pokazać swój potencjał. Grając dla Belenenses w meczu pucharu Taça de Portugal przeciwko amatorskiemu klubowi z Azorów, wszedł z ławki w drugiej połowie i zdobył hat-tricka. Swoją karierę zawodniczą zakończył w klubie Comércio e Indústria. Doszedł wówczas do wniosku, że brakuje mu odpowiedniej siły i szybkości, aby rozwijać się jako profesjonalista na najwyższym poziomie.

Kariera trenerska i menedżerska José Mourinho

Przełomowym momentem w karierze José Mourinho było objęcie w 1992 roku roli tłumacza angielskiego trenera Bobby’ego Robsona w Sportingu CP. Szybko okazało się, że Mourinho to więcej niż tylko tłumacz. Jako asystent Robsona w FC Porto w latach 1993–1996, brał udział w zdobyciu dwóch mistrzostw Portugalii oraz dotarciu do półfinału Ligi Mistrzów. Następnie Mourinho towarzyszył Robsonowi w FC Barcelona. Po odejściu Robsona, pozostał w klubie jako asystent Louisa van Gaala, gdzie zyskał uznanie za przygotowywanie szczegółowych analiz przeciwników.

Samodzielny debiut jako główny trener nastąpił w Benfice w 2000 roku. Jego przygoda w Lizbonie była jednak krótka – zrezygnował po zaledwie 9 meczach. Prawdziwy przełom nastąpił po powrocie do FC Porto jako główny menedżer. W ciągu dwóch lat, od 2002 do 2004 roku, Mourinho zdobył dwa mistrzostwa kraju, Puchar UEFA (2003) i sensacyjnie wygrał Ligę Mistrzów w 2004 roku. Ta seria sukcesów otworzyła mu drzwi do europejskiej elity.

Era Chelsea w Londynie to kolejny rozdział w jego karierze. W ciągu dwóch kadencji, Mourinho zdobył łącznie trzy tytuły Premier League (2005, 2006, 2015), stając się najbardziej utytułowanym menedżerem w historii klubu. Następnie, w 2010 roku, poprowadził Inter Mediolan do historycznego „treble” – mistrzostwa Włoch, Pucharu Włoch i Ligi Mistrzów, co było pierwszym takim osiągnięciem w historii włoskiej piłki nożnej. W sezonie 2011/12, z Realem Madryt, zdobył mistrzostwo Hiszpanii, bijąc rekordy punktowe (100 pkt) i liczby strzelonych goli w jednym sezonie La Liga.

Kolejne etapy kariery to Manchester United i Tottenham. W United wygrał Ligę Europy i Puchar Ligi w 2017 roku. W Tottenhamie, od 2019 do 2021 roku, doprowadził drużynę do finału Pucharu Ligi. W 2022 roku odniósł sukces z AS Roma, wygrywając pierwszą edycję Ligi Konferencji Europy UEFA. Tym samym stał się pierwszym trenerem w historii, który wygrał główne europejskie trofeum z czterema różnymi klubami. W lipcu 2024 roku José Mourinho dołączył do tureckiego Fenerbahçe, a obecnie, w styczniu 2026 roku, pełni funkcję trenera w Benfice Lizbona.

Nagrody i osiągnięcia José Mourinho

José Mourinho jest jednym z najbardziej nagradzanych trenerów w historii futbolu. W 2015 roku Portugalska Federacja Piłkarska (FPF) nadała mu tytuł Portugalskiego Trenera Stulecia. W 2010 roku został pierwszym w historii laureatem nagrody FIFA World Coach of the Year dla najlepszego trenera świata. Posiada unikalny rekord UEFA jako jedyny menedżer, który wygrał wszystkie trzy obecne główne trofea klubowe UEFA: Ligę Mistrzów, Ligę Europy oraz Ligę Konferencji Europy. Należy również do elitarnego grona trenerów, którzy zdobyli tytuły mistrzowskie w czterech różnych ligach krajowych: Portugalii, Anglii, Włoch i Hiszpanii.

Jego osiągnięcia obejmują dwa triumfy w Lidze Mistrzów (z FC Porto i Interem Mediolan) oraz dwa w Lidze Europy/Pucharze UEFA (z FC Porto i Manchesterem United). Przez dziewięć lat, od 2002 do 2011 roku, Mourinho utrzymywał imponujący rekord meczów bez porażki u siebie, prowadząc cztery różne kluby. Wielokrotnie wybierany był najlepszym trenerem klubowym świata przez Międzynarodową Federację Historyków i Statystyków Futbolu (IFFHS). Za zasługi dla promocji Portugalii na świecie, otrzymał prestiżowe odznaczenie Wielkiego Oficera Orderu Infanta Henryka (GOIH), a także Złoty Medal za Zasługi Turystyczne od rządu Portugalii. Uznawany jest za najważniejszą postać w nowożytnej historii Chelsea, gdzie został członkiem Galerii Sław klubu. Przez pewien czas dzierżył również rekord najmłodszego trenera, który osiągnął barierę 100 meczów w Lidze Mistrzów.

Najważniejsze nagrody i wyróżnienia José Mourinho

• Trener Stulecia w Portugalii (2015)
• FIFA World Coach of the Year (2010)
• Najlepszy trener klubowy świata IFFHS (wielokrotnie)
• Wielki Oficer Orderu Infanta Henryka (GOIH)
• Złoty Medal za Zasługi Turystyczne
• Członek Galerii Sław Chelsea

Unikalne rekordy i osiągnięcia klubowe

• Jedyny menedżer, który wygrał wszystkie trzy główne trofea klubowe UEFA (Liga Mistrzów, Liga Europy, Liga Konferencji Europy).
• Mistrz czterech różnych lig krajowych (Portugalia, Anglia, Włochy, Hiszpania).
• Dwa triumfy w Lidze Mistrzów (z FC Porto i Interem Mediolan).
• Dwa triumfy w Lidze Europy/Pucharze UEFA (z FC Porto i Manchesterem United).
• Rekord meczów bez porażki u siebie przez dziewięć lat (2002–2011).
• Najmłodszy trener z 100 meczami w Lidze Mistrzów (przez pewien czas).

Kariera trenerska – chronologicznie

Kontrowersje i osobowość José Mourinho

José Mourinho jest postacią, która budzi silne emocje, zarówno wśród kibiców, jak i ekspertów. Jest powszechnie znany z przedkładania wyników nad widowiskowość gry, co często wywołuje krytykę za zbyt defensywną taktykę. Jego kariera jest naznaczona głośnymi odejściami w atmosferze konfliktu, co miało miejsce między innymi z Romanem Abramowiczem w Chelsea. Mourinho słynie z kontrowersyjnych wypowiedzi na konferencjach prasowych oraz z gestów na boisku, czego przykładem jest słynny gest „kajdanek” wykonany podczas pracy w Interze Mediolan.

Znany jest również ze stosowania tzw. „mind games”, czyli celowego wywierania presji psychologicznej na sędziów i trenerów drużyn przeciwnych, co stanowi element jego taktyki. Jednocześnie, Mourinho potrafi zdominować nagłówki gazet, często biorąc całą presję medialną na siebie, aby chronić swoich zawodników. Jego zdolność do zarządzania mediami i kreowania własnego wizerunku jest równie imponująca, co jego sukcesy na boisku.

Warto wiedzieć: Styl gry Mourinho często opiera się na silnej organizacji defensywnej, kontratakach i maksymalnym wykorzystaniu indywidualnych błędów przeciwnika. Ta filozofia, choć skuteczna, budzi dyskusje na temat estetyki futbolu.

Ciekawostki z życia i kariery José Mourinho

Poza boiskiem, José Mourinho posiada fascynującą historię. Podczas gry w klubie Comércio e Indústria wykazał się ogromną odwagą, ratując życie koledze z drużyny, wyciągając go z płonącego samochodu. Zanim na dobre wszedł do świata profesjonalnej piłki, pracował jako nauczyciel wychowania fizycznego w szkole, co stanowi ciekawy epizod w jego życiorysie. W swojej pracy trenerskiej jako jeden z pierwszych zaczął na tak dużą skalę łączyć teorię sportu z zaawansowanymi technikami motywacyjnymi i psychologicznymi, co przyczyniło się do jego innowacyjnego podejścia.

Mourinho jest również poliglota, biegle posługuje się kilkoma językami, w tym portugalskim, angielskim, hiszpańskim, katalońskim, włoskim i francuskim, co ułatwia mu komunikację w międzynarodowym środowisku piłkarskim. Pełnił rolę globalnego ambasadora Światowego Programu Żywnościowego ONZ, angażując się w działania humanitarne. Jest ambasadorem luksusowej marki zegarków Hublot, która stworzyła modele sygnowane jego nazwiskiem. Dzięki swojej charyzmie stał się twarzą wielu globalnych marek, takich jak Heineken, Adidas czy American Express. Jego metody treningowe stały się przedmiotem licznych publikacji, w tym słynnej „Periodyzacji Taktycznej”. Wielu jego byłych asystentów, jak André Villas-Boas, zostało później uznanymi samodzielnymi trenerami, co świadczy o jego wpływie na rozwój nowych pokoleń szkoleniowców.

Podsumowując, José Mourinho to postać, która zdefiniowała nową erę w piłce nożnej, łącząc taktyczną przenikliwość z niezrównaną zdolnością do osiągania sukcesów. Jego wpływ na dyscyplinę, innowacyjne metody treningowe i niezwykła osobowość sprawiają, że pozostaje jednym z najbardziej wpływowych i dyskutowanych trenerów w historii futbolu.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jos%C3%A9_Mourinho