Martin Heidegger, urodzony 26 września 1889 roku w Meßkirch, był jednym z najwybitniejszych i najbardziej wpływowych niemieckich filozofów XX wieku. Jego prace, obejmujące szerokie spektrum zainteresowań od metafizyki po filozofię technologii, zrewolucjonizowały takie nurty jak fenomenologia, hermeneutyka i egzystencjalizm. W wieku 86 lat, 26 maja 1976 roku, zmarł w Fryburgu Bryzgowijskim. Jego kluczowe dzieło, „Bycie i czas”, opublikowane w 1927 roku, przyniosło mu międzynarodową sławę i ugruntowało jego pozycję jako kluczowej postaci w historii myśli. Jego skomplikowana relacja z byłą studentką i wybitną filozofką, Hannah Arendt, stanowi jeden z fascynujących aspektów jego życia prywatnego i intelektualnego.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na maj 1976 roku miał 86 lat.
- Żona/Mąż: Elfriede Petri.
- Dzieci: Hermann Heidegger.
- Zawód: Filozof.
- Główne osiągnięcie: Autor fundamentalnego dzieła „Bycie i czas” (Sein und Zeit).
Podstawowe Informacje o Martinie Heideggerze
Martin Heidegger urodził się 26 września 1889 roku w Meßkirch. Zmarł 26 maja 1976 roku w Fryburgu Bryzgowijskim, dożywając 86 lat. Jest powszechnie uznawany za jednego z najważniejszych niemieckich filozofów XX wieku, a jego wkład był kluczowy dla rozwoju takich nurtów filozoficznych jak fenomenologia, hermeneutyka oraz egzystencjalizm. Jego zainteresowania badawcze obejmowały metafizykę, sztukę, religię, język, ontologię, poezję oraz filozofię technologii. Edukację akademicką zdobywał na Uniwersytecie we Fryburgu, gdzie w 1914 roku obronił doktorat, a w 1916 roku uzyskał habilitację.
Życie Prywatne i Pochodzenie
Pochodzenie i rodzina
Martin Heidegger był synem Johanny (z domu Kempf) i Friedricha Heideggera. Jego ojciec był zakrystianem w lokalnym kościele wiejskim, co wpłynęło na atmosferę jego wczesnego dzieciństwa. Wychowywał się w tradycyjnej, katolickiej społeczności.
Wczesne powołanie i problemy zdrowotne
W młodości Martin Heidegger rozważał drogę duchowną. W 1903 roku rozpoczął przygotowania do stanu duchownego, a w 1909 roku wstąpił do seminarium jezuickiego. Jednak po kilku tygodniach przerwał tę ścieżkę z powodu problemów z sercem.
Relacja z Hannah Arendt
Jedną z najbardziej znaczących relacji w życiu Martina Heideggera była ta z Hannah Arendt. W latach 1924–1928 łączyła ich głęboka więź osobista i intelektualna. Hannah Arendt, jego była studentka, sama stała się wpływową filozofką.
Kariera Akademicka Martina Heideggera
Kariera akademicka Martina Heideggera była dynamiczna i pełna znaczących osiągnięć:
- 1914: Uzyskał stopień doktora (PhD) na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1916: Ukończył habilitację (Dr. phil. hab.) na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1923: Objął stanowisko profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie w Marburgu.
- 1927: Opublikował przełomowe dzieło „Bycie i czas” (Sein und Zeit).
- 1928: Objął katedrę filozofii na Uniwersytecie we Fryburgu.
- 1933–1934: Pełnił funkcję rektora Uniwersytetu we Fryburgu.
- 1950–1958: Ponownie wykładał na Uniwersytecie we Fryburgu jako profesor emerytowany.
Zaangażowanie Polityczne i Okres Wojny
Przynależność do NSDAP
Martin Heidegger wstąpił do partii nazistowskiej (NSDAP) 1 maja 1933 roku. Pozostał członkiem partii do końca wojny w 1945 roku. Ta przynależność jest jednym z najbardziej dyskutowanych aspektów jego biografii.
Deklaracja lojalności
W listopadzie 1933 roku Martin Heidegger podpisał „Ślubowanie wierności profesorów niemieckich uniwersytetów i szkół wyższych Adolfowi Hitlerowi i państwu narodowosocjalistycznemu”. Ten akt podkreśla jego postawę w tamtym okresie.
Służba wojskowa w I Wojnie Światowej
W latach 1918–1919, przez dziesięć miesięcy, Martin Heidegger służył jako żołnierz w jednostce meteorologicznej na froncie zachodnim. Ze względu na stan zdrowia, nie brał udziału w bezpośredniej walce.
Służba w Volkssturmie
Jesienią 1944 roku Martin Heidegger został powołany do Volkssturmu, gdzie pełnił służbę przy kopaniu rowów. Była to jego ostatnia służba wojskowa w końcowej fazie wojny.
Kontrowersje i Skandal
Proces denazyfikacji
Po II wojnie światowej francuskie władze okupacyjne nałożyły na Martina Heideggera zakaz nauczania. W 1949 roku został on sklasyfikowany jako „Mitläufer” (sympatyk reżimu nazistowskiego).
Wywiad dla „Der Spiegel”
W 1966 roku Martin Heidegger udzielił wywiadu dla „Der Spiegel”, w którym próbował uzasadnić swoje poparcie dla nazizmu. Tekst, zatytułowany „Tylko Bóg może nas uratować”, opublikowano pośmiertnie w 1976 roku.
Relacja z Alfredem Rosenbergiem
Martin Heidegger rywalizował z Alfredem Rosenbergiem o rolę głównego filozofa partii nazistowskiej. Rosenberg, jako czołowy ideolog nazizmu, miał wpływ na kształtowanie oficjalnej filozofii reżimu.
Dorobek Filozoficzny i Wpływ
Miejsce pracy twórczej nad „Byciem i czasem”
Większość swojego dzieła „Bycie i czas” Martin Heidegger napisał w swojej chacie w Todtnauberg. To miejsce sprzyjało jego głębokim rozważaniom nad naturą bytu i ludzkiej egzystencji.
Kluczowe dzieła i ich publikacja (w tym pośmiertne)
Obok „Bycia i czasu”, kluczowym dziełem Martina Heideggera są „Przyczynki do filozofii”, napisane w latach 1936–1937. Złożoność tego dzieła spowodowała, że opublikowano je dopiero w 1989 roku, 13 lat po jego śmierci.
Obszerność i kompletność zbiorowego wydania dzieł
Pod koniec życia Martin Heidegger zaplanował wydanie zbiorowe swoich dzieł. Do 2019 roku edycja ta liczyła już ponad 100 tomów, co świadczy o ogromie jego pracy filozoficznej.
Wpływ na uczniów i rozwój myśli filozoficznej
Martin Heidegger kształcił wielu wybitnych myślicieli, w tym Herberta Marcuse, Hansa-Georga Gadamera, Hannah Arendt i Emmanuela Levina. Jego myśl stała się fundamentem dla wielu nurtów filozoficznych i pozostaje kluczowa dla filozofii XX wieku.
Wprowadzone unikalne pojęcia filozoficzne (Dasein, bycie-w-świecie)
Filozofia Martina Heideggera wprowadziła do języka filozofii kluczowe pojęcia, takie jak „Dasein” (bycie-tu-oto) i „bycie-w-świecie”. Te terminy zrewolucjonizowały sposób myślenia o ludzkiej egzystencji i jej relacji ze światem. Dzieło „Bycie i czas” jest fundamentalne dla zrozumienia tych koncepcji, które stanowią ważny wkład w ontologię. Jego myśl była inspiracją dla nurtu heideggerian, analizującego problemy bycia, czasowość i nicość.
Ciekawostki i Szczegóły z Życia
Kluczowe Dzieła i Ich Publikacja
- „Bycie i czas” (Sein und Zeit): Opublikowane w 1927 roku, jest to najważniejsze dzieło filozoficzne Martina Heideggera.
- „Przyczynki do filozofii” (Beiträge zur Philosophie): Napisane w latach 1936–1937, opublikowane pośmiertnie w 1989 roku.
Ogromny Dorobek Filozoficzny
Pod koniec życia Martin Heidegger zaplanował wydanie zbiorowe swoich dzieł. Do 2019 roku edycja ta osiągnęła imponującą liczbę ponad 100 tomów, co świadczy o jego niezwykłej płodności intelektualnej i bogactwie jego filozofii xx wieku.
Warto wiedzieć: Martin Heidegger wprowadził do filozofii kluczowe pojęcia takie jak „Dasein” (bycie-tu-oto) oraz koncepcję „bycia-w-świecie”, które zrewolucjonizowały sposób myślenia o ludzkiej egzystencji i jej relacji ze światem.
Martin Heidegger pozostaje postacią, której głębokie dociekania nad sensem bycia i ludzką egzystencją otwierają nowe perspektywy zrozumienia świata. Jego filozofia xx wieku jest nie do pomyślenia bez jego fundamentalnego wkładu w analizę bycia i egzystencji. Pomimo kontrowersji związanych z jego życiem, jego prace nadal stanowią punkt odniesienia dla współczesnych debat filozoficznych.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Czym jest rozumienie dla Heideggera?
Rozumienie dla Heideggera jest fundamentalnym sposobem istnienia bycia-tam (Dasein), który polega na tym, że bycie-tam jest zawsze już „zrozumiane” dla siebie. To nie jest zwykła czynność intelektualna, lecz ontologiczna możliwość bycia-w-świecie, która poprzedza wszelkie konkretne akty poznawcze.
Jakie były idee Heideggera?
Kluczowe idee Heideggera koncentrują się wokół pytania o sens bycia, analizy bycia-tam (Dasein) jako bycia-w-świecie oraz krytyki metafizyki. Badał on również zagadnienia takie jak troska, skończoność, autentyczność i pochodzenie języka.
Co to jest Dasein?
Dasein to termin Heideggera oznaczający ludzkie istnienie, czyli byt, którego byciem jest jego bycie. Jest to istnienie zawsze już rzucone w świat, które troszczy się o własne bycie i jest otwarte na sens.
Na czym polega dostrojenie Heideggera?
Dostrojenie (Stimmung) dla Heideggera to podstawowy sposób, w jaki bycie-tam (Dasein) znajduje się w świecie, zanim jeszcze zacznie świadomie myśleć czy działać. Obejmuje ono fundamentalne nastroje, takie jak lęk czy nuda, które ujawniają bycie-tam jako rzucone i otwarte na bycie.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Martin_Heidegger
