Louis de Funès: Mistrz komedii, którego pokochał świat

1

Louis Germain David de Funès de Galarza, powszechnie znany jako Louis de Funès, to postać, która na stałe zapisała się w annałach światowej komedii filmowej. Urodzony 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes, w wieku 68 lat. Ten francuski aktor, posiadający hiszpańskie korzenie, zasłynął jako najbardziej dochodowy artysta w historii francuskiej kinematografii. Jego charakterystyczny styl, pełen ekspresyjnej mimiki i dynamicznego tempa, uczynił go ikoną gatunku. Mimo że na początku kariery wątpił w swoje szanse z powodu niskiego wzrostu i przedwczesnej łysiny, Louis de Funès zdołał podbić serca widzów na całym świecie, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i lubianych komików wszech czasów.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na 31 lipca 2024 roku Louis de Funès miałby 110 lat.
• Żona/Mąż: Jeanne Barthelémy de Maupassant
• Dzieci: Olivier de Funès
• Zawód: Aktor komediowy
• Główne osiągnięcie: Najbardziej dochodowy aktor w historii francuskiej kinematografii, zdobywca Honorowego Cezara.

Podstawowe informacje o Louisie de Funès

Pełne nazwisko aktora brzmiało Louis Germain David de Funès de Galarza. Urodził się 31 lipca 1914 roku w Courbevoie, we Francji, a zmarł 27 stycznia 1983 roku w Nantes, w wieku 68 lat. Rodzina aktora posiadała arystokratyczne korzenie, ojciec był szlachicem, a matka wywodziła się od baskijskich hrabiów de Galarza. Wśród bliskich i przyjaciół, Louis de Funès był znany pod serdecznym przydomkiem „Fufu”. Jego kariera filmowa uczyniła go najbardziej dochodowym aktorem w historii francuskiej kinematografii. Louis de Funès był poliglotą, biegle posługującym się francuskim, hiszpańskim i angielskim. Mimo swojego charakterystycznego wyglądu, obejmującego niski wzrost (1,64 m), szczupłą sylwetkę i przedwczesną łysinę, początkowo wątpił w swoje szanse na sukces w branży aktorskiej.

Rodzina i życie prywatne Louisa de Funès

Historia rodziców

Rodzice Louisa de Funèsa, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, pochodzili z Sewilli w Hiszpanii. W 1904 roku, w obliczu sprzeciwu swoich rodzin wobec ich związku, zdecydowali się opuścić ojczyznę i uciec do Francji. Ich hiszpańskie korzenie z pewnością odcisnęły piętno na jego późniejszej ekspresji scenicznej, choć sam aktor w pełni zintegrował się z francuskim środowiskiem artystycznym.

Drugie małżeństwo

W 1943 roku, w trudnych czasach okupacji Paryża, Louis de Funès poślubił Jeanne Barthelémy de Maupassant. Jeanne pracowała jako sekretarka w szkole muzycznej. Ich wspólne życie, trwające aż do śmierci aktora w 1983 roku, stanowiło stabilną i kochającą się relację przez czterdzieści lat, będąc dla niego oazą spokoju w dynamicznym świecie kariery.

Syn Olivier

Louis de Funès miał syna Oliviera, który w młodości próbował pójść w ślady ojca, pojawiając się w kilku filmach, w tym „Hibernatus” i „Wielkie wakacje”. Ostatecznie jednak Olivier de Funès wybrał inną drogę, decydując się na karierę pilota linii Air France Europe, z dala od blasku fleszy.

Osobowość i wiara

Wbrew wizerunkowi swoich często wybuchowych i irytujących postaci ekranowych, prywatnie Louis de Funès był człowiekiem niezwykle nieśmiałym i powściągliwym. Był również głęboko wierzącym katolikiem, co stanowiło ważny element jego życia prywatnego i światopoglądu, kontrastując z komediowym charakterem jego ról.

Kariera zawodowa Louisa de Funès

Trudne początki i pierwsze kroki w rozrywce

Droga Louisa de Funèsa do sławy była długa i pełna wyzwań. Zanim osiągnął sukces, musiał imać się różnych prac fizycznych i dorywczych, z których niejednokrotnie był zwalniany. Swoją przygodę z rozrywką rozpoczął od gry na pianinie w paryskich barach, gdzie z pasją wykonywał utwory jazzowe. Ta muzyczna pasja, choć nie była głównym nurtem jego kariery, z pewnością wpłynęła na jego wyczucie rytmu i timing komediowy.

Debiut filmowy

Pierwszy raz na wielkim ekranie Louis de Funès pojawił się w 1945 roku, mając 31 lat. Zagrał niewielką rolę odźwiernego w kabarecie „Le Paradis” w filmie „La Tentation de Barbizon”. Mimo że jego występ trwał niespełna 40 sekund, był to symboliczny początek jego długiej i owocnej kariery filmowej.

Droga do sławy – epizody i role drugoplanowe

Zanim Louis de Funès otrzymał pierwszą główną rolę, musiał wykazać się niezwykłą cierpliwością i determinacją. Wystąpił w ponad 80 filmach w rolach epizodycznych i drugoplanowych, stopniowo budując swoje doświadczenie i rozpoznawalność. Łącznie w swojej karierze wystąpił w ponad 150 produkcjach filmowych oraz około 100 przedstawieniach teatralnych, co świadczy o jego wszechstronności i głębokim zaangażowaniu w sztukę.

Przełom w karierze: sukces „Żandarma z Saint-Tropez”

Status wielkiej gwiazdy o międzynarodowej sławie Louis de Funès zyskał niespodziewanie w wieku 49 lat. Ogromny sukces filmu „Żandarm z Saint-Tropez” w 1964 roku okazał się przełomem w jego karierze. Ta produkcja zapoczątkowała niezwykle popularną serię sześciu filmów o perypetiach żandarma Cruchota, przynosząc mu ogromną popularność i ugruntowując pozycję jednego z najjaśniejszych punktów francuskiego kina komediowego.

Największy sukces komercyjny: „Wielka włóczęga”

Jednym z największych sukcesów komercyjnych Louisa de Funèsa był film „Wielka włóczęga” z 1966 roku. Obraz, w którym wystąpił u boku innego legendy francuskiej komedii, Bourvila, przyciągnął do kin imponującą liczbę 17,27 miliona widzów. Film ten na stałe wpisał się do historii francuskiej kinematografii jako jedna z najbardziej dochodowych produkcji.

Dominacja w box-office

Okres od 1964 do 1979 roku był czasem absolutnej dominacji Louisa de Funèsa we francuskim box-office. Aktor siedmiokrotnie znajdował się na szczycie listy najbardziej dochodowych filmów roku we Francji, co świadczy o jego niezwykłej popularności i umiejętności przyciągania widzów do kin. Filmy z jego udziałem regularnie biły rekordy oglądalności.

Styl aktorski: mistrz ekspresji

Louis de Funès był prawdziwym mistrzem ekspresji twarzy, co przyniosło mu przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”. Jego styl aktorski charakteryzował się niezwykle wysoką energią, wyrazistymi tikami i kontrolowanymi napadami gniewu, które w połączeniu z jego naturalnymi warunkami fizycznymi tworzyły niezapomniane kreacje komediowe. To właśnie ta unikalna zdolność do przekazywania emocji za pomocą mimiki i gestów uczyniła go ikoną komedii.

Nagrody i osiągnięcia Louisa de Funès

Legia Honorowa

Za swoje wybitne zasługi dla francuskiej kultury i kinematografii, Louis de Funès został uhonorowany najwyższym francuskim odznaczeniem państwowym. W 1973 roku otrzymał tytuł Kawalera Legii Honorowej (Chevalier de la Légion d’honneur), co było wyrazem uznania dla jego artystycznego dorobku.

Honorowy Cezar

W 1980 roku Louis de Funès został uhonorowany Honorowym Cezarem za całokształt swojej twórczości aktorskiej. Ta prestiżowa nagroda francuskiej Akademii Sztuki i Techniki Filmowej była symbolicznym zwieńczeniem jego bogatej i wpływowej kariery, doceniając jego wkład w rozwój kina.

Zdrowie Louisa de Funès

Problemy kardiologiczne i przerwa w karierze

W marcu 1975 roku kariera Louisa de Funèsa została nagle przerwana przez poważne problemy zdrowotne. Aktor trafił do szpitala z kłopotami kardiologicznymi, co wymusiło przerwę w jego działalności artystycznej. Niestety, stan zdrowia doprowadził również do odwołania projektu filmu „Le Crocodile”, w którym miał wcielić się w postać dyktatora.

Przyczyna problemów zdrowotnych

Jak się okazało, dwa pierwsze ataki serca Louisa de Funèsa były bezpośrednio spowodowane nadmiernym wysiłkiem fizycznym, jaki wkładał w swoje ekspresyjne występy sceniczne i filmowe. Intensywność, z jaką przeżywał swoje role, mimo komediowego charakteru, miała poważne konsekwencje dla jego zdrowia, co stanowiło gorzką cenę za jego artystyczne zaangażowanie.

Śmierć

Louis de Funès zmarł w wyniku trzeciego, tym razem śmiertelnego ataku serca, który nastąpił w styczniu 1983 roku. Jego śmierć przyszła zaledwie kilka miesięcy po premierze jego ostatniego filmu, kończąc tym samym bogaty rozdział w historii kina. Zmarł w Nantes, miejscu, które było mu bliskie.

Hobby i pasje Louisa de Funès

Pasja do ogrodnictwa i róż

Poza światem filmu, Louis de Funès był wielkim miłośnikiem róż. W ogrodach swojego zamku Château de Clermont założył rozległe rosarium, któremu osobiście poświęcał wiele czasu i uwagi, pielęgnując swoje ukochane kwiaty. Ta pasja do natury i piękna stanowiła dla niego odskocznię od zgiełku planu filmowego.

Własna odmiana kwiatów

Jego głęboka pasja do róż została uwieczniona w sposób szczególny. Jedna z oficjalnych odmian tych kwiatów została nazwana jego imieniem – „Louis de Funès rose”, co stanowi piękne i trwałe upamiętnienie jego miłości do ogrodnictwa.

Zainteresowania artystyczne

Od młodości Louis de Funès wykazywał talent artystyczny. Pasjonował się rysunkiem oraz grą na pianinie. Te zainteresowania nie pozostały jedynie hobby, lecz znalazły później odzwierciedlenie w jego rolach filmowych, gdzie często wykorzystywał swoje umiejętności muzyczne i wyrazistość plastyczną.

Inne role i projekty Louisa de Funès

Dubbing

Zanim Louis de Funès zdobył ogólnokrajową sławę, codziennie rano pracował jako dubbingujący artysta. Zajmował się udźwiękawianiem zagranicznych produkcji, w tym filmów z udziałem włoskiego komika Totò, co stanowiło cenne doświadczenie w kształtowaniu jego warsztatu aktorskiego i dykcji.

Teatr: rola w sztuce „Oscar”

Przez całą swoją karierę, nawet w szczytowym momencie popularności, Louis de Funès nie stronił od teatru. Jego najważniejszym osiągnięciem scenicznym była rola w sztuce „Oscar”, która cieszyła się ogromnym powodzeniem. Ten sukces teatralny zaowocował później przeniesieniem sztuki na ekran kinowy, gdzie aktor ponownie wcielił się w swoją znakomitą kreację.

Ekranizacja Molière’a: „Skąpiec”

W 1980 roku Louis de Funès zrealizował swoje wielkie marzenie, reżyserując i grając główną rolę w filmowej wersji klasycznego dzieła Molière’a – „Skąpca” (L’Avare). Ta ambitna produkcja była dowodem jego wszechstronności i dojrzałości artystycznej, pozwalając mu zmierzyć się z ponadczasowym repertuarem.

Ciekawostki i dziedzictwo Louisa de Funès

Miejsce zamieszkania: Château de Clermont

Louis de Funès mieszkał w malowniczym XVII-wiecznym Château de Clermont, położonym w Le Cellier, niedaleko Nantes. Zamek ten stanowił część dziedzictwa jego żony, Jeanne, która odziedziczyła go po swojej ciotce. To miejsce stało się jego azylem i domem, gdzie mógł oddawać się swoim pasjom, w tym pielęgnowaniu róż.

Muzea poświęcone aktorowi

Pamięć o wybitnym aktorze jest kultywowana w dwóch dedykowanych mu muzeach. Jedno z nich znajduje się w jego dawnym zamku Clermont, a drugie, otwarte w 2019 roku, mieści się w Saint-Raphaël. Te instytucje pozwalają fanom na bliższe poznanie życia i twórczości Louisa de Funèsa.

Inspiracja dla Pixara: postać Skinnera w „Ratatuj”

Niezwykła ekspresja i charakterystyczny sposób bycia Louisa de Funèsa znalazły odzwierciedlenie również w animacji. Postać kucharza Skinnera z popularnego filmu animowanego „Ratatuj” (2007) studia Pixar była luźno wzorowana na zachowaniu, niskim wzroście i mowie ciała tego francuskiego komika, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę.

Obecność w popkulturze: komiksy

Louis de Funès pozostawił swój ślad również w świecie komiksów. Pojawił się jako postać w komiksach o Lucky Luke’u, wcielając się w rolę hazardzisty, a także w serii „Clifton”. Jego charakterystyczna osobowość sprawiła, że stał się inspiracją dla twórców różnych gatunków.

Międzynarodowa sława

Choć w krajach anglojęzycznych Louis de Funès pozostaje postacią nieco bardziej niszową, jego sława rozkwitła w Europie Kontynentalnej, krajach byłego bloku wschodniego, ZSRR, a także w Turcji, Iranie i Izraelu. W tych regionach cieszy się statusem prawdziwej legendy, a jego filmy są uwielbiane przez kolejne pokolenia widzów.

Najważniejsze filmy Louisa de Funès

Kariera Louisa de Funèsa obfitowała w produkcje, które na stałe wpisały się w historię kina. Poniżej przedstawiono wybór jego najbardziej znaczących filmów, które przyczyniły się do jego międzynarodowej sławy:

• „La Tentation de Barbizon” (1945) – debiut filmowy
• „Żandarm z Saint-Tropez” (1964) – początek kultowej serii
• „Wielka włóczęga” (1966) – jeden z najbardziej dochodowych filmów w historii Francji
• „Hibernatus” (1969)
• „Wielkie wakacje” (1967)
• „Fantomas kontra Scotland Yard” (1967)
• „Oscar” (1967)
• „Skąpiec” (L’Avare) (1980) – film reżyserowany i z Louisem de Funèsem w roli głównej

Nagrody i wyróżnienia

Louis de Funès, jako jeden z najwybitniejszych francuskich aktorów komediowych, został uhonorowany prestiżowymi nagrodami i wyróżnieniami, potwierdzającymi jego znaczący wkład w sztukę filmową i teatralną.

Ciekawostki z życia i kariery

Życie i kariera Louisa de Funèsa obfitowały w intrygujące fakty, które dodają głębi jego postaci i podkreślają jego unikalne miejsce w historii kultury.

• Przydomek: Wśród bliskich i przyjaciół znany był jako „Fufu”.
• Zdolności językowe: Był poliglotą, swobodnie posługującym się francuskim, hiszpańskim i angielskim.
• Warunki fizyczne: Niska wzrost (1,64 m), szczupła sylwetka i przedwczesna łysina początkowo budziły w nim wątpliwości co do kariery aktorskiej.
• Rodzina pochodzenia: Rodzice, Carlos Luis de Funès de Galarza i Leonor Soto Reguera, pochodzili z Sewilli w Hiszpanii i uciekli do Francji w 1904 roku z powodu sprzeciwu rodzin wobec ich małżeństwa.
• Małżeństwo: W 1943 roku poślubił Jeanne Barthelémy de Maupassant, z którą przeżył 40 lat aż do śmierci.
• Syn Olivier: Jego młodszy syn, Olivier, próbował swoich sił w aktorstwie, ale ostatecznie został pilotem linii Air France Europe.
• Osobowość: Prywatnie był człowiekiem nieśmiałym i powściągliwym, w przeciwieństwie do wybuchowych postaci na ekranie.
• Pasja ogrodnicza: Był wielkim miłośnikiem róż, a jego pasja została upamiętniona nazwaniem odmiany róży jego imieniem – „Louis de Funès rose”.
• Miejsce zamieszkania: Mieszkał w XVII-wiecznym Château de Clermont w Le Cellier koło Nantes.
• Dziedzictwo: Pamięć o aktorze jest kultywowana w dwóch muzeach – w jego dawnym zamku Clermont oraz w Saint-Raphaël.
• Inspiracja dla Pixara: Postać kucharza Skinnera z filmu „Ratatuj” była luźno wzorowana na Louisa de Funèsie.
• Popkultura: Pojawił się jako postać w komiksach o Lucky Luke’u i serii „Clifton”.

Warto wiedzieć: Louis de Funès był tak zaangażowany w swoje role, że jego dwa pierwsze ataki serca były spowodowane nadmiernym wysiłkiem fizycznym wkładanym w występy. Jego styl aktorski, oparty na wysokiej energii, tikach i kontrolowanych napadach gniewu, przyniósł mu przydomek „człowieka o czterdziestu twarzach na minutę”.

Louis de Funès, francuski mistrz komedii, udowodnił, że determinacja i ciężka praca mogą przezwyciężyć początkowe przeszkody, prowadząc do wielkiego sukcesu i pozostawiając trwały ślad w historii kina. Jego niezapomniane kreacje komediowe wciąż bawią i inspirują kolejne pokolenia widzów na całym świecie, czyniąc go postacią nieśmiertelną w annałach kinematografii.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Louis_de_Fun%C3%A8s